Κατάθλιψη: Μπορείς να μειώσεις τα συμπτώματα αν περιορίσεις τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα

O περιορισμός των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με βελτίωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης αναφέρει μια μικρή πιλοτική μελέτη. Οι άνθρωποι με διαγνωσμένη κατάθλιψη εμφάνισαν λιγότερο έντονα συμπτώματα όταν για τέσσερις εβδομάδες περιόρισαν σημαντικά αυτά τα τρόφιμα, σε σύγκριση με μια αντίστοιχη περίοδο κατά την οποία συνέχισαν να τρώνε όπως συνήθως.

Η έρευνα από το University of California εξέτασε 20 ενήλικες που είχαν διαγνωστεί με κατάθλιψη και κατανάλωναν αρκετά υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Η μέση ηλικία τους ήταν περίπου 44 χρόνια, ενώ κατά μέσο όρο ζούσαν με κατάθλιψη για σχεδόν 13 χρόνια. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν έναν σχεδιασμό που επέτρεπε συγκρίσεις στο ίδιο άτομο. Για τέσσερις εβδομάδες, ορισμένοι συνέχισαν τη συνηθισμένη διατροφή τους, ενώ οι υπόλοιποι ακολούθησαν ένα πρόγραμμα με πολύ λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Στη συνέχεια οι δύο ομάδες αντάλλαξαν διατροφικά προγράμματα για άλλες τέσσερις εβδομάδες.

Οι συμμετέχοντες δεν λάμβαναν έτοιμα γεύματα από τους επιστήμονες. Αγόραζαν μόνοι τους τα τρόφιμά τους, έχοντας όμως σχετική καθοδήγηση. Παράλληλα, τους ζητήθηκε να μην αλλάξουν άλλες συνήθειες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ψυχική τους κατάσταση, όπως τη φαρμακευτική αγωγή, την ψυχοθεραπεία, την άσκηση και τον ύπνο. 

Τι άλλαξε στα συμπτώματα

Οι συμμετέχοντες κατάφεραν πράγματι να μειώσουν σημαντικά την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Σε σχετικό ερωτηματολόγιο, η μέση βαθμολογία τους μειώθηκε από 10,10 στην αρχή της μελέτης σε 1,42 μετά τη διατροφική παρέμβαση. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρεις διαφορετικές μεθόδους μέτρησης και όλες έδειξαν χαμηλότερα επίπεδα συμπτωμάτων κατά την περίοδο περιορισμού των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.

Στο γνωστό ερωτηματολόγιο PHQ-9, για παράδειγμα, η μέση βαθμολογία ήταν 8,68 όταν οι συμμετέχοντες έτρωγαν όπως συνήθως και 5,53 όταν περιόρισαν τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Αφού οι επιστήμονες συνυπολόγισαν παράγοντες όπως η κατάσταση των συμμετεχόντων στην αρχή και η σειρά με την οποία ακολούθησαν τις δύο διατροφές, η διαφορά μεταξύ των δύο περιόδων υπολογίστηκε περίπου στις τρεις μονάδες.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η διαφορά σε μια δεύτερη κλίμακα αξιολόγησης, τη MADRS. Η μέση βαθμολογία έφτανε το 18,9 κατά τη συνηθισμένη διατροφή και μειωνόταν στο 8,05 κατά την περίοδο περιορισμού των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε τόσο σε μια τρίτη μέτρηση της κατάθλιψης όσο και στην αξιολόγηση του άγχους.

Γιατί ενδιαφέρουν τους επιστήμονες τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα

Η δοκιμή επιχείρησε να εξετάσει το ζήτημα από διαφορετική πλευρά: τι συμβαίνει όταν άνθρωποι που ήδη έχουν κατάθλιψη αλλάζουν ενεργά τον τρόπο με τον οποίο τρώνε; Η αλλαγή αυτή δεν είναι απαραίτητα εύκολη. Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας ακριβώς επειδή είναι συνήθως εύκολα διαθέσιμα, σχετικά φθηνά και απαιτούν ελάχιστη προετοιμασία. Αυτό μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για έναν άνθρωπο που περνά μια περίοδο κατάθλιψης και ενδέχεται να έχει περιορισμένη ενέργεια ή διάθεση για αγορά και προετοιμασία φαγητού.

Παρά τη δυσκολία, οι συμμετέχοντες αξιολόγησαν αρκετά θετικά την παρέμβαση. Σε σχετική κλίμακα, η μέση βαθμολογία για το πόσο εύκολο ήταν να ακολουθήσουν το πρόγραμμα ήταν 5,74, ενώ η αντιλαμβανόμενη χρησιμότητά του βαθμολογήθηκε με 8,42. 

Δεν γνωρίζουμε ακόμη τι μπορεί να βρίσκεται πίσω από το αποτέλεσμα

Ένα κρίσιμο ερώτημα παραμένει αναπάντητο: αν η αλλαγή της διατροφής συνέβαλε πράγματι στη βελτίωση, ποιο ακριβώς στοιχείο της ήταν υπεύθυνο; Όταν κάποιος περιορίζει τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, συνήθως δεν αλλάζει μόνο τον βαθμό επεξεργασίας των τροφών που καταναλώνει. Μπορεί ταυτόχρονα να μειώσει την πρόσληψη ζάχαρης, λίπους ή θερμίδων και να αυξήσει την κατανάλωση άλλων τροφίμων. Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης ως πιθανούς παράγοντες ορισμένα πρόσθετα ή ουσίες που σχετίζονται με την επεξεργασία των τροφίμων. 

Μια ενδιαφέρουσα ένδειξη

Το σημαντικότερο είναι ότι η έρευνα σχεδιάστηκε πρωτίστως για να διαπιστώσει αν οι άνθρωποι μπορούν να ακολουθήσουν και να αποδεχθούν μια τέτοια διατροφική παρέμβαση. Οι αλλαγές στην κατάθλιψη και στο άγχος ήταν δευτερεύοντα, διερευνητικά ευρήματα. Με άλλα λόγια, αποτελούν μια ένδειξη που αξίζει περαιτέρω έρευνα και όχι απόδειξη ότι η μείωση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αποτελεί θεραπεία για την κατάθλιψη. Οι ερευνητές θεωρούν ότι το επόμενο βήμα είναι μεγαλύτερες και καλύτερα ελεγχόμενες μελέτες.